Lato z Ośrodkiem ’26, II

Czas na wieści z tegorocznych badań w Czarnogórze!

Tegoroczny sezon badawczy w Czarnogórze obejmuje trzy wzajemnie uzupełniające się obszary działań: prace organizacyjne, dokumentacyjne oraz wykopaliskowe.

Przesunięcie terminu rozpoczęcia wykopalisk pozwoliło nam zakończyć szereg ważnych prac w bazie w Risan. Udało się w pełni uruchomić instalację solarną, przeprowadzić niezbędne remonty oraz uzupełnić wyposażenie zaplecza badawczego. Dzięki temu baza jest jeszcze lepiej przygotowana do kolejnych sezonów.

Równolegle prowadziliśmy intensywne prace dokumentacyjne. Dla naszych partnerów z Czarnogóry przygotowaliśmy wstępną dokumentację konserwatorską dotyczącą odcinka Carine VII. Trwały również przygotowania do badań nieinwazyjnych oraz nowej kampanii badawczej w Herceg Novi, a także analiza i weryfikacja wyników wcześniejszych badań geofizycznych, przeprowadzonych w Rječan koło Nikšicia. Oba stanowiska zostały włączone do programu naszych badań na podstawie odrębnych porozumień z czarnogórskimi partnerami.

W ostatnich tygodniach odbyła się również seria spotkań roboczych z przedstawicielami Urzędu Głównego Konserwatora Czarnogóry, Ministerstwa Kultury oraz muzeów w Nikšiciu i Herceg Novi. Rozmowy dotyczyły zarówno bieżących projektów, jak i planów dalszej współpracy.

Podobnie jak przed rokiem, najważniejsze prace wykopaliskowe będą prowadzone w jaskini położonej wysoko w górach, niedaleko Herceg Novi, kryjącej wyjątkowo cenne pozostałości z okresu neolitu. Badania realizowane są w ramach europejskiego programu kierowanego przez prof. Małgorzatę Kot, przy udziale zespołu Ośrodka reprezentowanego przez Janusza Recława. Ze względu na udział licznego zespołu specjalistów z różnych dziedzin nie było możliwe równoczesne prowadzenie wykopalisk w Risan i Herceg Novi.

Na tę decyzję wpłynęły również tegoroczne warunki pogodowe. Ekstremalne upały, odczuwalne w całej Europie, prawdopodobnie znacznie utrudniłyby prowadzenie prac w Risan, podobnie jak miało to miejsce w ubiegłym roku. Tymczasem warunki panujące we wnętrzu jaskini pozwalają na komfortową i bezpieczną pracę. Dodatkową motywacją do kontynuowania badań były niezwykle obiecujące wyniki ubiegłorocznego sezonu, które skłoniły nas do rozszerzenia zespołu badawczego. Wykopaliska rozpoczną się w połowie sierpnia.

W tym samym czasie druga część zespołu Ośrodka będzie prowadzić badania w Novae w Bułgarii. Kampania potrwa od końca lipca do początku września i zapowiada się wyjątkowo intensywnie. Jej znaczenie jest tym większe, że równolegle rozpoczęły się prace nad przygotowaniem publikacji prezentującej wyniki ostatnich sezonów wykopalisk.

Sezon badawczy rozpoczął się także od ważnego wydarzenia naukowego. 8 lipca, na zaproszenie Instytutu Archeologii Klasycznej Uniwersytetu w Hamburgu, prof. Piotr Dyczek wygłosił wykład „Balkan Adventures – Excavations in Albania, Montenegro, and Bulgaria”. Przedstawił w nim najważniejsze odkrycia oraz aktualne problemy badawcze związane z pracami prowadzonymi przez Ośrodek na stanowiskach Scodra i Bushat w Albanii, Rhizon w Czarnogórze oraz Novae w Bułgarii.

Wizyta zaowocowała także zacieśnieniem współpracy pomiędzy obiema instytucjami. Obejmie ona nie tylko wymianę doświadczeń i organizację kolejnych wykładów, lecz również wspólne badania nieinwazyjne na stanowiskach archeologicznych prowadzonych przez Ośrodek.